انیتا حیدری- یکی از بنیانگذارن زنان جوان برای تغییر

“زنانه نباش” معکوس مردانه بودن است و اصطلاحی است که برای  دشنام گفتن استفاده می شود. در ادبیات ما زنانه بودن به معنی ناتوانی و احساساتی بودن  است و مردانه بودن به معنی توانمندی  و عاقل بودن است. اصطلاح ” زنانه نباش ” را اکثر مردم در زنده گی روزانه و در موارد مختلف استفاده می کنند. مثلا اگر یک مرد احساساتی ررفتار کند و یا در کارهای خانه همکاری کند با برچسپ زنانه بودن تمسخر خواهد شد.

برداشت و تعبیر مردم از زنانه بودن چیست و وقتی مردم  می گویند که “زنانه نباش” منظورشان چیست ؟

مردم از دختران و زنان انتظار دارند که احساسات خود را ابراز نکنند و خاموش باشند. مردم زن را چون یک شی ویا اسباب خانه تلقی می کنند که ناتوان و ضعیف است و جای در بیرون از خانه ندارد.

حتی از زمان کودکی به پسر ها گفته می شود که ” دختر خو نیستی که گریان می کنی.” این تلقی و ذهنیت هم برای مردان و هم برای زنان مشکل ساز است چون  زنان همیشمه با این عقیده بزرگ می شوند که آنها ضعیف هستند و  بسیاری از کار ها را کرده نمی توانند، در حالی که مردان با این  ذهنیت کلان می شوند که باید همیشه قوی باشند و حتی کار هایی را کنند که توانایی آن را ندارند.  این می تواند باعث فشار روانی برای مردان باشد. علاوه بر این، مردان نمی توانند احساسات خود را به صورت معقول و سالم بروز دهند به خاطر اینکه همیشه برایشان تلقین شده که بروز احساسات کار منفی و نشانه ضعف است که از زنان سر می زند.

علاوه بر اینکه زنان موجودات احساساتی پنداشته می شوند احساسات شان حقیر و ناچیز شمرده می شود که کسی برای شنیدن آن وقت ندارد پس بهتر است که زنان یاد بگیرند تا  خاموش باشند و صبر پیشه کنند. بنابراین زن که بردبار نباشد مایه ننگ خانه و خانواده است. از طرف دیگر به مردان یاد داده می شود که اگرمشکلات روزانه بر  آنان فشار آورد لب به شکایت نگشاید. و حتی اگر زنش را لت و کوب  کند قابل درک است چرا که مردانگیش آن را ایجاب می کند اما احساسات خود را بروز دادن و از روزگار شکایت کردن ننگی است که نباید از یک مرد سر بزند. با این طرز فکر خشونت به کودکان  خانه آموزش داده می شود و دور باطل خشونت خانوادگی بار هادر بسیاری از خانواده ها تکرار می شود.

گریه کردن یکی دیگر ازاعمالی است که زنانه پنداشته می شود در حالیکه گریه کردن راهی است برای رفع  پریشانی و فشار روانی. بنابراین اگر مردی گریه کند ناتوان و عاجز است که لیاقت عزت و احترام اجتماعی را ندارد. ولی برعکس اگر دختر کاری قابل ملاحضه انجام دهد می گویند که آفرین این کاری که کردی مردانه بود.  اصطلاح” مردانه بودن ” در ادبیات ما  مفهوم مثبت دارد و به معنای شهامت و دلیری است  که همیشه از مردان توقع می رود. وقتی برای تشویق یک دختر به او می گویند که کارت مردانه بود این  مفهوم ر ا می رساند که کاری را که این دختر انجام داده بیش از حد توانش بوده  که معمولا از هر دختری انتظار نمی رود که آن را انجام بدهد.  بنا بر این این اصلاح می تواند باعث خرسندی یک دختر شود هر چند که جنستیش را حقیر نشان می دهد.

 باید به زنان و مردان به عنوان افراد نگاه کرد.  همه زنان اشخاص بدون توانایی فکری  و احساساتی نیستند همان گونه که همه مردان انسان های بی احساس  و عاری از خطا های فکری  نیستند.

پس باید مردان و زنان هردو بیاموزند که چطور به  یکدیگر احترام بگذارند چون هیچ کدام به یکدیگر برتری ندارند.

چند قطره اشک اگر می تواند جاگزین شلاق بر یک انسان دیگر شود نشانه توانمدی است نه ناتوانی.

8 مارچ آغاز است نه پایان.

زنان جوان برای تغییر در 1 فبروری سال 2013 ، زیب را افتتاح کرد. زیب مانند انترنت کافی سحر گل بخشی از زنان جوان برای تغییر است و از زنان تجارت پیشه و حرفۀ طراحی لباس توسط زنان برای زنان حمایت می کند. این برنامه طراحان لباس افغانی خانم بانو زیرک و سلما بیات را معرفی  و کار شان را به مردم به نمایش گذاشت.  این اولین بار است که دختران افغان در داخل افغانستان طرح های خود را برای مخاطبان افغان، به ویژه زنان به نمایش گذاشته اند.

این برنامه  در یک رستوران محلی بنام صوفی، که یک محل طراحی شده و نشان دهنده فرهنگ سنتی و قدیمی کابل است، برگزار شد. زنان جوان برای تغییر یک سازمان غیر انتفاعی است، بنابراین، پول برای پرداخت مکان خاص و بزرگ  برای برگزاری برنامه هایش ندارد بنابراین برنامه های خود را در جاهایی که سخاوتمندانه و رضاکارانه مکان خود را در اختیار ما میگذارند برگذار می نماییم. زنان جوان برای تغییر به عنوان یک نهادی که هیچ پول به عنوان کمک های مالی نمی پذیرد، برنامه هایی را برای جمع آوری پول برای انجام کارهای خیرخواهانۀ خود برگزار می نماید.

این برنامه برای جمع آوری کمک پولی برای برنامه های زنان جوان برای تغییر بوده و گامی برای معرفی لباس های طراحی شده  توسط  زیب می باشد.

ما از فرستادن دعوت نامۀ رسمی  برای رسانه ها به دلایل امنیتی خوددرای کردیم. اما برنامه روی صحفه عمومی فیس بوک زنان جوان برای تغییر منتشر شده بود. همانطور که صفحه ما به عموم مردم باز است، این برنامه هم برای مردم عام باز بوده وهر کسی می توانست در برنامه شرکت کند. از طرف دیگر، شرکت کننده گانی که لباس های زیب را به نمایش گذاشتند، اعضای نهاد جوان برای تغییر نبودند و به طور رضاکارانه در نمایش شرکت کردند.

زنان جوان برای تغییر می خواهد از زنان درپیشه هایی که آنها را استقلال مالی می دهد حمایت کند. چون برای به وجود آمدن تغییر دایمی در جامعه، زنان از نظر مالی باید مستقل باشند تا این که منجر به توانمند سازی بیشتر زنان افغان و جامعۀ  افغانستان  شود.

استقلال مالی زنان به طور مستقیم بر آموزش و پرورش، بهداشت، و توانایی تصمیم گیری  آنها تاثیر می گذارد. به عنوان مثال، بسیاری از زنان زمانی که بیمار هستند نمی توانند به داکتر مراجعه کنند فقط  به این دلیل که بدون گرفتن پول از همسران خود پیش داکتر رفته نمی توانند. دختران نمی توانند به درس های خود ادامه دهند چون آنها نمی توانند پول لباسها و کتابهای خود را بپردازند. مروج ساختن طراحی لباسهای افغانی یکی از راه هایی است که توسط آن زنان می توانند استقلال مالی خود را به دست آورند و افراد فعال اجتماع شوند.

 زنان تجارت پیشه  نیاز به حمایت و معرفی در بازار افغانستان را  دارند. به عنوان یک سازمان  زنان، کمک به زنان و معرفی کار و تجارت زنان در جامعه به خصوص اگر اثر کار آنها به طور مستقیم روی زنده گی زنان باشد ضروری است.

 این نیز به طور مستقیم متصل به اولین کار ما در برابر آزار و اذیت زنان در محلات عمومی است.  زنان نه تنها در خیابان، بلکه در مغازه ها، بازارها و خیاط خانه ها  توسط بعضی از مردان مورد آزار و اذیت قرار می گیرند. داستان های بی شماری در باره آزار و اذیت در خیاط خانه ها در حال اندازه گیری برای ساختن لباس های زنان وجود دارند.علاوه بر این، وجود سهولت های چون زیب،  باعث می شوند زنان مجبور به تحمل آزار و اذیت به دلیل این که  گزینۀ دیگری ندارند، نشوند. همچنان زیب می تواند جایی باشد برای زنان دیگری که می خواهند خیاطی حرفه يی یاد بگیرند اما به امکانات دسترسی ندارند.

بازار های افغانستان با لباس هایی که از پاکستان، چین و ایران وارد می شوند پر است.  بنابراین افغان ها در حال از دست دادن فرهنگ و نوع لباس های  فرهنگی افغانی اند. همچنان  آنها مجبور به پوشیدن طرح ها و دیزاین ها از کشورهای دیگر اند. این یکی از راه هایی برای باز کردن بازار افغانستان و توجه به نوع لباس های افغانی است.

ما از کسانی که در برنامۀ افتتاحی ما شرکت کرده و ما را حمایت نمودند تشکر می کنیم. همچنان از گروه موسیقی مورچه (اولین گروه راک در افغانستان) و آقای اجمل پارسا برای اهدای زمان و هنر شان برای حمایت از ما تشکر می نماییم. دراخیر، از گالریا برای  در اختیار گذاشتن لباسهای مردانۀ شان و از رستوارن صوفی به خاطر در اختیار گذاشتن مکان برای برگزاری نمایش لباس ما تشکر می کنیم.

آرزو امید: عضو زنان جوان برای تغییر

من گنج محبت ام در ره گشای عالم .بهر همه از رشته دل مهربان بودم .
در خدمت تمام طبقه انسانها بوده ام .گاه به نام دختر که براي پدرم و برادرم ،مادرم خدمت نمودم بعد در چهره اي همسر که مونس شوهرم شدم. درخدمت مادر شوهرم شدم ،خدمت برادران شوهرم را کردم تا اينکه مادري شدم و تکيه گاه فرزندان ام شدم آنها را تا به حد بلوغ ياري رساندم. در تمام این مدت فقد خود گزري را تجربه کردم .
سوال اينجاست! من هميشه در راستاي سهولت دیگران زندگی ام را صرف کردم نظر به اين مهر و عاطفه ام بايد همه مرا دوست میداشتند .که متاسفانه نداشته اند. کسي گفت : تو که به همه نيکی های زیاد انجام داده اي پس چه کسي در مقابلت خشونت کرد؟
آه سوزان کشيده گفتمش که مرا  همه خویشان اندوهگین نموده اند. باید همیشه به یاد داشت که زن مادر، خواهر، خانم خانه است اما پشتر از همه چیز دیگر زن یک انسان است و حقدار احترام و محبت انسانی است.

یادداشت: دیدگاهِ نویسنده الزاما دیدگاهِ نهاد زنان جوان برای تغییر نیست.

افغانستان کشوریست که بیشتر از سه دهه جنگ را تجربه کرده و ساکنینش دشوارترین شرایط را پشت سر گذاشته اند، اما در طول این جنگ های خانمان سوز بیشترین قربانی را زنان داده اند. آن عده از زنانی که شوهران و یا پسران جوان شان را در زمان مجاهدین و طالبان از دست داه بودند، با هزاران چالش و مشکلات مقابل شدند ولی باز هم گاهی توانستند بقیه اعضای فامیل شان را از دام مرگ برهانند. با سقوط رژیم طالبان، زنان توانستند به طور سمبولیک آزادیهای خودرا بدست آورند، اما زنانیکه شوهران شان را در طول جنگها از دست داده بودند، بامشکلات جدیدی روبرو گردیدند. عده ای را اقوام مجبور به ازدواج مجدد نمودند و عده ای دیگر رامجبور نمودند تا از هرطریق که ممکن است خوراک و پوشاک خانواده هایشان را تأمین کنند. امروز میخواهم داستان زندگی وعقاید خانم همسایه ام، که این چنین یک سرنوشت داشت، را با شما شریک سازم.

خانم همسایۀ من، خانم مهربان و ساده ایست. خانمی که یکی از متضررین  اشخاص از جنگ میباشد وخاطرات تلخی از گذشته اش دارد.  بارها و بارها از مادر و مادر کلانم شنیده بودم که وی میخواهد برای شوهرش خانمِ دوم بگیرد. برایم بسیار عجیب بود، و دوست داشتم از خودش بشنوم که چرا چنین تصمیم گرفته است. روز اول عید سعید فطر بود. وقتی او به خانهء ما برای عید مبارکی آمد، ازمادرکلانم خواستم تا سر صحبت را باز کند. او هم بدون معطل شروع به تعریف قضیه کرد.

“در طول جنگها، شوهرم شهید شد و من مجبور شدم تا با برادر شوهرم که سنش از من کوچکتر است ازدواج کنم، ولی به مرور زمان احساس کردم که در حق شوهرم ظلم می کنم، چون من بزرگتر از او بودم و بنابراین عذاب وجدان راحتم نمیگذاشت. تا اینکه تصمیم گرفتم برایش زن دوم بگیرم تا از گناه هایم کاسته شود و وجدانم راحت گردد. ولی شوهرم به ازدواج دوم رضایت نشان نمی دهد اما من مجبورش خواهم کرد تا با زنی که جوان تر از من باشد ازدواج کند”.

از او پرسیدم، “وقتی شوهر تان با شما مشکلی ندارد و نمیخواهد بار دوم ازدواج کند، پس شما چرا باید مجبورش کنید تا دوباره ازواج کند؟” او چنین پاسخ داد:” من یک سیاسر هستم و این اصلاً خد ارا خوش نخواهد آمد تا شوهرم که جوان تر از من هست، تا آخرعمربا زن مسن تر از خود زندگی کند”.

تلاش زیاد کردم اما نتوانستم قانعش کنم و افکارش را تغییر دهم که او خودش را مقصر نداند. او از وجدان سخن میگفت و از اینکه با مردی جوان تر از خودش ازدواج کرده است احساس گناه می کرد. اما سؤال اینجاست، که با وجودی که او مجبور به ازدواج شد چرا باید احساس تقصیر کند؟ مردانیکه با وجدان فاصله ها دارند و انجام دادن گناه برایشان مانند خوردن آب است چه؟ مردان مسنی که با اطفال خوردسال ازدواج میکنند و همزمان چندین همسر میداشته باشند چه؟ آیا جرایم و وحشیگری های آنها گناه محسوب نمیشود و عذاب وجدان آزارشان نمیدهد و یا  آنان اصلاً وجدان ندارند؟ چرا همیشه زنان باید قربانی دهند؟ اما این همه افکار نادرست از سوی مردان و جامعۀ مرد سالار ما در اذهان تعداد زیادی از زنان افغان حک شده است و به آنان قبولانده شده که جایگاهی پایین تر از مردان در نزد خداوند دارند و بناءً باید مطابق میل و خواستهای مردان رفتار کنند. در حالیکه چنین نیست، زنان هم دارای حق انتخاب شدن، انتخاب کردن، ابراز خواستها و نظریات،عقاید، و سهیم شدن در فعالیتهای اجتماعی میباشد.

خلاصۀ سخن اینکه زنان در طول تاریخ، درجامعۀ مردسالار افغانستان قربانی های زیادی داده اند، حتی بعد از سقوط رژیم طالبان و ظهور دموکراسی در این کشور. امروزه، علمای دین وپیروانیشان، با سواستفادهء غلط از دین، زنانی را که از حقوق خویش آگاه شده اند و در مقابل بی عدالتی ها ایستادگی کرده اند، کافر و یا پیرو شیطان میخوانند. بی حرمت کردن و مقابله با آن عده زنان را حق و وظیفۀ دینی خویش میدانند. اما کجاست این علمای دین که به گفتۀ خودشان سالها برای دفاع از وطن و ناموس خویش جنگیدند، و امروز لقمه نان را به کودکی که از گرسنگی جان میدهد، هدیه کند؟ و کجایند این مدافعین غیرت تا نگذارند تا پدر بیگناهش را سر ببرند؟

اما بازهم، چیزی که به من امید می دهد این است که حتی در این وضعیت تعداد زیادی از زنان افغان، برای مقابله با بی عدالتی و محو خشونت علیه همنوعان شان، برخاسته اند و من هم پا به پای خواهرانم مبارزه خواهم کرد.

یادداشت: دیدگاهِ نویسنده الزاما دیدگاهِ نهاد زنان جوان برای تغییر نیست.

بانوانِ شهرِ کابل!

«زنان جوان برای تغییر،» «هدیه» و «راهی به سوی برابری و توسعه» شما را به شام بانوان دعوت می کنند! این برنامه برای شما فرصتی خواهد بود تا در محیطی آرامی بیاسایید و از غذای خوب و موسیقی زنده لذت ببرید. شما هم چنان می توانید در جریان شام بانوان با زنان از پس زمینه های متفاوت آشنا شوید و با آنها شبکه های قویتری بسازید و با کار های نهاد های میزبان تان آشنا شوید!

این برنامه در روز پنجشنبه، ۳۰ ماه سنبله، ساعت ۴:۰۰ الی ۵:۳۰ در مرکز فرهنگی زنان جوان برای تغییر واقع در سرک دارالارمان، متصل به پرورشگاه و مکتب علاوالدین برګزار خواهد شد.

منتظر دیدار تان استیم!
«زنان جوان برای تغییر،» «هدیه» و «راهی به سوی برابری و توسعه»